Projekt PhDwell – raporty, rekomendacje i kodeks dobrych praktyk
W związku ze swoimi celami statutowymi, które obejmują w szczególności reprezentowanie
i promowanie środowiska doktorantów, a także jego potrzeb edukacyjnych, socjalnych, ekonomicznych
i kulturalnych, identyfikacja i znoszenie barier w rozwoju naukowym, kulturalnym i sportowym
doktorantów, jak również promowanie zachowań i działań poprawiających ogólny dobrostan
psychiczny oraz przeciwdziałających sytuacjom o charakterze przemocowym i nierównościowym,
KRD realizuje projekt „PhD Well – Zintegrowane działania na rzecz dobrostanu psychicznego i rozwoju
środowiska doktoranckiego”, który obejmuje cykl warsztatów, webinariów, konsultacji
psychologicznych dostępnych dla doktorantek i doktorantów.
W ramach projektu realizowane są badania, które mają umożliwić diagnozę aktualnych wyzwań związanych ze stanem zdrowia psychicznego oraz dostępnością doraźnej i długoterminowej pomocy psychologicznej.
W związku z tym KRD w okresie od 2 do 12 lipca 2025 roku przeprowadziła ogólnopolskie badanie
ankietowe, którego celem była ocena dostępności i jakości doraźnej oraz awaryjnej pomocy
psychologicznej w podmiotach prowadzących szkoły doktorskie. Ankieta miała charakter anonimowy,
a uzyskane dane posłużyły do opracowania niniejszego raportu dotyczącego zdrowia psychicznego
doktorantów i dostępności wsparcia psychologicznego w ośrodkach akademickich.
W internetowej ankiecie przeprowadzonej za pośrednictwem formularza Google wzięło udział 315
osób, tj. 1,65% ogółu doktorantek i doktorantów w Polsce. Liczebność próby umożliwia przeprowadzenie analizy statystycznej i formułowanie indukcyjnych wniosków odnoszących się do
populacji doktorantów w Polsce.
Wyniki badania ujawniają alarmującą sytuację zdrowia psychicznego w środowisku doktoranckim.
Aż 63% doktorantów doświadcza wysokiego lub bardzo wysokiego poziomu stresu związanego
z kształceniem doktoranckim, a 66% deklaruje objawy wypalenia zawodowego w związku
z prowadzoną pracą naukową. Szczególnie niepokojący jest fakt, że poziom stresu i wypalenia wzrasta
z każdym rokiem kształcenia, osiągając szczyt wśród osób, które korzystają z możliwości przedłużenia
terminu złożenia rozprawy doktorskiej, gdzie 80% z nich doświadcza objawów wypalenia zawodowego.
Skala problemów w obszarze zdrowia psychicznego wśród doktorantów jest dramatyczna. W ciągu
ostatnich 12 miesięcy 51% ankietowanych doświadczyło sytuacji kryzysowej związanej ze zdrowiem
psychicznym, takiej jak napad paniki, myśli samobójcze czy załamanie nerwowe wymagające
natychmiastowej pomocy. Dodatkowo 23,5% doktorantów leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń
nastroju lub lękowych, co znacznie przewyższa odsetek w populacji ogólnej (8%). Paradoksalnie,
z prywatnej pomocy psychologicznej korzysta jedynie 27,6% doktorantów, podczas gdy w populacji
ogólnej odsetek ten wynosi 38%, co może wskazywać na istotne bariery w dostępie do profesjonalnego
wsparcia. Badanie wykazało również istotne deficyty w zakresie dostępności informacji o formach wsparcia.
Tylko 32% samorządów wskazało na istnienie centralnego miejsca, gdzie doktoranci mogą znaleźć
kompletne informacje o dostępnych formach pomocy psychologicznej. Niniejsze badanie ujawnia poważny problem dotyczący systemu kształcenia doktorantów w Polsce, wymagający pilnej interwencji systemowej.
Zespół projektu PhD Well
Krajowa Reprezentacja Doktorantów
